ประวัติสโมสรตูลูส จากทีมม่วงเมืองสีชมพู สู่แชมป์บอลถ้วย และคืนโค่นยักษ์ยุโรป
ตูลูส เอฟซี คือทีมสีม่วงจากเมืองที่ชาวฝรั่งเศสเรียกว่า “เมืองสีชมพู” สโมสรยุคปัจจุบันเคยผ่านทั้งคืนโค่นนาโปลีของดิเอโก มาราโดนา วิกฤตการเงิน และการตกชั้น ก่อนกลับสู่ ลีกเอิง พร้อมสร้างหนึ่งในชัยชนะบอลถ้วยที่น่าจดจำที่สุดของปี 2023
จากอัฒจันทร์ สเตเดียม เดอ ตูลูส ถึงนัดชิงกุปเดอฟร็องส์ เรื่องราวของทีมนี้เต็มไปด้วยจังหวะที่เหมือนจะหมดหวังแล้วกลับมีทางไปต่อ การรู้จักประวัติตูลูสจึงเท่ากับได้เห็นว่าสโมสรฟุตบอลหนึ่งทีมผูกพันกับความภูมิใจของเมืองได้ลึกเพียงใด
รากฟุตบอลของเมืองตูลูส และการเริ่มต้นสโมสรสีม่วงยุคใหม่ปี 1970
เมืองตูลูสเคยมีสโมสรชื่อเดียวกันซึ่งคว้ากุปเดอฟร็องส์ในปี 1957 แต่ทีมดังกล่าวแยกจากสโมสรสีม่วงยุคปัจจุบัน หลังฟุตบอลเมืองนี้เปลี่ยนผ่านครั้งใหญ่ สโมสรยุคใหม่เริ่มสร้างเส้นทางของตนในปี 1970 และค่อย ๆ พัฒนาจากลีกล่าง แฟนบอลต้องรออีกหลายปีกว่าจะได้เห็นทีมกลับไปท้าทายคู่แข่งระดับสูงสุดของฝรั่งเศส
แชมป์ดิวิชันสองปี 1982 เปิดทางสู่คืนมหัศจรรย์กับนาโปลี
ตูลูสคว้าแชมป์ดิวิชันสองในปี 1982 และกลับสู่ลีกสูงสุด ผลงานที่ดีในเวลาต่อมาพาทีมไปเล่นยูฟ่าคัพฤดูกาล 1986–87 โดยต้องพบกับนาโปลีที่มีดิเอโก มาราโดนา ตูลูสแพ้นัดแรก 0–1 ก่อนชนะในบ้าน 1–0 และผ่านเข้ารอบด้วยการดวลจุดโทษ คืนที่สเตเดียมแห่งนั้นกลายเป็นหลักฐานว่าทีมสีม่วงกล้าสู้กับชื่อชั้นระดับโลก
วิกฤตปี 2001 บังคับให้ตูลูสเริ่มใหม่ก่อนคืนลีกเอิงปี 2003
หลายปีหลังความทรงจำบนเวทียุโรป ตูลูสเผชิญปัญหาการเงินหนักจนต้องกลับไปเริ่มต้นจากระดับล่างในปี 2001 สโมสรจัดระบบใหม่และค่อย ๆ ไต่กลับขึ้นมา ภายใต้การนำของโอลิวิเยร์ ซาดร็อง ทีมคว้าแชมป์ลีกเดอซ์ฤดูกาล 2002–03 และได้กลับสู่ลีกเอิงอย่างรวดเร็ว การฟื้นตัวครั้งนั้นช่วยรักษาทั้งอนาคตของสโมสรและศรัทธาของแฟนบอล
อันดับสามปี 2007 พาทีมม่วงเผชิญลิเวอร์พูลในแชมเปียนส์ลีก
ตูลูสสร้างผลงานโดดเด่นด้วยการจบอันดับสามในลีกเอิงฤดูกาล 2006–07 ได้สิทธิ์ลงเล่นรอบคัดเลือกยูฟ่าแชมเปียนส์ลีกเป็นครั้งแรก คู่แข่งคือ ลิเวอร์พูล ซึ่งมีประสบการณ์ยุโรปสูงกว่า แม้ทีมสีม่วงไม่ผ่านด่านนั้น การได้ลงสนามในรายการใหญ่ที่สุดของทวีปก็สะท้อนว่าตูลูสเดินทางมาไกลเพียงใดจากวิกฤตเมื่อไม่กี่ปีก่อน
การตกชั้นปี 2020 ก่อนแชมป์ลีกเดอซ์ส่งตูลูสกลับมา
หลังอยู่ในลีกสูงสุดต่อเนื่องหลายฤดูกาล ตูลูสตกชั้นในปี 2020 เป็นความผิดหวังครั้งใหญ่ของเมือง แต่ทีมไม่หยุดสร้างตัวใหม่ พวกเขาคว้าแชมป์ลีกเดอซ์ฤดูกาล 2021–22 และเลื่อนชั้นกลับสู่ลีกเอิง การกลับมาครั้งนี้มีความหมายมากกว่าการเปลี่ยนดิวิชัน เพราะขุมกำลังชุดใหม่กำลังเติบโตจนพร้อมสร้างประวัติศาสตร์อีกหน้า
ปี 2023 ตูลูสถล่มน็องต์ห้าประตูและชูถ้วยกุปเดอฟร็องส์
วันที่ 29 เมษายน 2023 ตูลูสลงเล่นนัดชิงกุปเดอฟร็องส์กับน็องต์ และออกนำถึง 4–0 ตั้งแต่ครึ่งแรก ก่อนปิดเกมด้วยชัยชนะ 5–1 ถ้วยรางวัลเดินทางกลับเมืองตูลูสหลังทีมชื่อเดียวกันเคยชนะรายการนี้ในปี 1957 สำหรับสโมสรสีม่วงยุคปัจจุบัน นี่คือความสำเร็จครั้งใหญ่ที่เปลี่ยนจากความหวังให้กลายเป็นภาพการชูถ้วยต่อหน้าแฟนบอล
ชัยชนะเหนือลิเวอร์พูลบนเวทียูโรปาลีกต่อยอดความภูมิใจของเมือง
แชมป์บอลถ้วยส่งตูลูสเข้าสู่ยูโรปาลีกฤดูกาล 2023–24 และมอบอีกคืนที่แฟนบอลจะจดจำ เมื่อทีมเปิดบ้านชนะลิเวอร์พูล 3–2 ในรอบแบ่งกลุ่ม ผลงานครั้งนั้นไม่ได้ทำให้ตูลูสกลายเป็นแชมป์ยุโรป แต่ย้ำว่าทีมที่เคยตกชั้นสามารถกลับมาสร้างความประหลาดใจให้คู่แข่งระดับแนวหน้าได้ เรื่องราวของสโมสรยังเดินต่อ พร้อมเป้าหมายรักษาที่ทางในลีกเอิงและสร้างคืนยิ่งใหญ่ครั้งใหม่
