ประวัติสโมสรมอนซ่า เส้นทางหนึ่งศตวรรษจากทีมแห่งบริอันซ่าสู่ความฝันบนเวทีเซเรียอา
เอซี มอนซ่า คือสโมสรเก่าแก่จากเมืองมอนซ่าในแคว้นลอมบาร์ดี ประเทศอิตาลี เจ้าของฉายา เบียงโครอสซี หรือพลพรรคสีขาวแดง ผู้ใช้เวลายาวนานกว่าหนึ่งศตวรรษเพื่อตามหาความฝันในการก้าวขึ้นสู่ลีกสูงสุด
เส้นทางของมอนซ่าไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ พวกเขาต้องผ่านการตกชั้น วิกฤตการเงิน และการล้มละลายหลายครั้ง แต่ด้วยแรงศรัทธาของแฟนบอล สโมสรสามารถฟื้นคืนชีพและสร้างหน้าประวัติศาสตร์บนเวที กัลโช่ เซเรีย อา ได้สำเร็จ
จุดกำเนิดปี 1912 และการสร้างอัตลักษณ์แห่งสีแดงขาว
มอนซ่าถือกำเนิดเมื่อวันที่ 1 กันยายน 1912 จากการรวมตัวของสองสโมสรท้องถิ่น ได้แก่ โปร มอนซ่า และโปร อิตาเลีย ภายใต้ชื่อมอนซ่า เอฟบีซี โดยมีสำนักงานแห่งแรกอยู่ในร้านกาแฟกลางเมือง สโมสรเริ่มต้นด้วยชุดสีขาวฟ้า ก่อนเปลี่ยนมาใช้สีขาวแดงตั้งแต่ฤดูกาล 1928-29 จนกลายเป็นอัตลักษณ์ที่สืบทอดมาถึงปัจจุบัน
การพิชิตเซเรียบีครั้งแรกและยุคเติบโตของสโมสรแห่งบริอันซ่า
หลังใช้เวลาหลายทศวรรษบนเส้นทางฟุตบอลระดับล่าง มอนซ่าวางรากฐานสำหรับการเลื่อนชั้นครั้งสำคัญภายใต้ประธานจูเซปเป บอร์กี และกุนซืออันนิบาเล ฟรอสซี ชัยชนะเหนือโอเมญญาเมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 1951 ส่งให้ทีมเลื่อนขึ้นสู่เซเรียบีเป็นครั้งแรก จุดประกายความหวังว่าสโมสรเล็กแห่งบริอันซ่าอาจก้าวไปถึงลีกสูงสุดในอนาคต
ความฝันเซเรียอาที่คลาดมือและช่วงเวลาแห่งการคว้าถ้วยรางวัล
ฤดูกาล 1969-70 มอนซ่าเข้าใกล้การเลื่อนชั้นสู่เซเรียอาอย่างมาก แต่ต้องพลาดหวังในช่วงโค้งสุดท้าย สโมสรตอบสนองความผิดหวังด้วยความสำเร็จในฟุตบอลถ้วย โดยคว้าโคปปา อิตาเลีย เซเรียซีสองสมัยติดต่อกันในปี 1974 และ 1975 ก่อนเอาชนะวิมเบิลดัน คว้าแองโกล-อิตาเลียนคัพในปี 1976 และกลับคืนสู่เซเรียบีอย่างสง่างาม
ยุคบริอันเตโอและการต่อสู้ระหว่างเซเรียบีกับเซเรียซีอย่างไม่สิ้นสุด
ตลอดทศวรรษ 1980 และ 1990 มอนซ่าต้องเดินทางขึ้นลงระหว่างเซเรียบีกับเซเรียซี แต่ยังสร้างความสำเร็จด้วยการคว้าโคปปา อิตาเลีย เซเรียซีเพิ่มในปี 1988 และ 1991 สโมสรย้ายเข้าสู่สนามบริอันเตโอในปี 1988 พร้อมเปิดสนามด้วยชัยชนะเหนือโรมา ก่อนทำข้อตกลงร่วมมือกับเอซี มิลานในปี 1997 และกลับสู่เซเรียบีอีกครั้ง
วิกฤตการเงิน การล้มละลาย และการเริ่มต้นใหม่จากจุดต่ำสุด
การบริหารที่ขาดเสถียรภาพช่วงต้นศตวรรษใหม่ทำให้มอนซ่าประสบปัญหาหนี้สินและถูกประกาศล้มละลายในปี 2004 แม้จานบัตติสตา เบญนินี จะเข้ามาช่วยรักษาประเพณีของสโมสร แต่ความผันผวนยังดำเนินต่อไป กระทั่งเกิดวิกฤตอีกครั้งในปี 2015 มอนซ่าต้องก่อตั้งนิติบุคคลใหม่และเริ่มต้นจากเซเรียดี ก่อนคว้าแชมป์กลุ่มและกลับสู่ฟุตบอลอาชีพในปี 2017
แบร์ลุสโคนีและกัลเลียนีเปลี่ยนความฝันให้กลายเป็นประวัติศาสตร์เซเรียอา
ฟินอินเวสต์ของซิลวิโอ แบร์ลุสโคนี เข้าซื้อสโมสรในเดือนกันยายน 2018 พร้อมนำอาเดรียโน กัลเลียนี ชาวเมืองมอนซ่ามาบริหารทีม โครงการใหม่พาสโมสรคว้าแชมป์กลุ่มเซเรียซีและเลื่อนสู่เซเรียบีในปี 2020 ก่อนเอาชนะปิซาในรอบชิงเพลย์ออฟปี 2022 ส่งให้มอนซ่าเลื่อนขึ้นสู่เซเรียอาเป็นครั้งแรก หลังรอคอยยาวนานถึง 110 ปี
ชัยชนะเหนือยักษ์ใหญ่ การตกชั้น และการกลับสู่เซเรียอาอีกครั้ง
มอนซ่าคว้าชัยชนะในเซเรียอานัดแรกด้วยการโค่นยูเวนตุส 1-0 ภายใต้รัฟฟาเอเล ปัลลาดิโน ก่อนจบฤดูกาลแรกอันดับ 11 และอยู่รอดอีกหนึ่งปี หลังการจากไปของแบร์ลุสโคนี ทีมตกชั้นในปี 2025 และเปลี่ยนผ่านสู่กลุ่มทุนอเมริกัน เบ็คเก็ตต์ เลย์น เวนเจอร์ส แต่พลพรรคแดงขาวใช้เวลาเพียงฤดูกาลเดียว ต่อสู้ผ่านรอบเพลย์ออฟและกลับคืนสู่เซเรียอาในปี 2026
